الملا فتح الله الكاشاني
19
تفسير خلاصه منهج الصادقين ( خلاصة المنهج ) ( فارسى )
خانههاى برادران امهات خود أَوْ بُيُوتِ خالاتِكُمْ يا خانههاى خواهران مادران خود أَوْ ما مَلَكْتُمْ مَفاتِحَهُ يا خانههائى كه مالك شديد شما خزاين آن را از نقود و امتعه اينخطاب با وكيلان و اولياء و خازنانست و گويند مراد خانه بندگانست و اصح قولين آنست كه غير از خانهء عبيد رضاى صاحب بيت در اكل طعام شرطست يا صريحا يا بقرينه ظاهره پس رضاى صاحب شرط اباحت اكل باشد در اقسام مذكوره و در اين قسم نيز كه أَوْ صَدِيقِكُمْ يا خانهاى دوستان خود و شبهه نيست در آنكه صديق حقيقى خوشحال ميگردد از آنكه مصاحب وى از خانه وى طعام خورد چنان كه آوردهاند كه فتح موصلى بدر خانهء دوستى آمد و او حاضر نبود كيسهء او را از كنيز طلبيد و دو درم برداشت و باقى را بكنيز بازداد خواجه چون به خانه آمد صورت واقعه از كنيز بشنيد بشكرانه آن خوشحالى كنيز را آزاد كرد و بنواخت در عوارف المعارف آورده كه چون كسى يار خود را گويد كه از مال خودت به من عطا كن و او در جواب او گويد كه چند ميخواهى دوستى را نشايد يعنى هر چه دارد در ميان آورد و از كميت آن نپرسد و چند و چون را بگذارد چه دوست جانى بهتر است از مال فانى آوردهاند كه بنى ليث بن عمرو كه از قبيلهء كنانه بودند تنها طعام خوردن را حرام دانستندى و از صبح تا شام خوان نهاده طلب مهمان كردندى چون ثلثى از شب بگذشتى و مهمان نرسيدى آنگاه چيزى خوردندى و نزد بعضى جمعى از انصار مشقت بر نفس خود نهاده جز با مهمان طعام نخوردندى و گفتهاند كه جماعتى از اجتماع بر طعام پرهيز نمودندى و ابن عباس فرمود كه توانگران با درويشان نخوردندى اين آيه آمد كه لَيْسَ عَلَيْكُمْ جُناحٌ نيست بر شما گناهى أَنْ تَأْكُلُوا آنكه بخوريد طعام را جَمِيعاً در حالتى كه با هم مجتمع باشيد أَوْ أَشْتاتاً يا پراكنده يعنى متفرق و تنها از يكديگر فَإِذا دَخَلْتُمْ پس چون درآييد بُيُوتاً بخانهها كه از بيوت مذكوره باشد يا بخانههاى خود يا بيوت خاليه يا مساجد و اصح عموم بيوتست فَسَلِّمُوا پس سلام كنيد عَلى أَنْفُسِكُمْ بر نفسهاى خود يعنى بر هم دينان خود كه بمرتبهء نفسهاى شمااند « المؤمنون كنفس واحدة » و يا بر اهل خود كه از شمااند در دين و قرابة و ابن عباس گفته كه اگر مسجد يا خانه خالى بود بگوئيد السلام علينا و على عباد اللّه الصالحين و از امام جعفر صادق عليه السّلام مرويست كه مراد سلام كردن مرد است بر اهل خود وقتى كه درآيد در خانه بعد از آن اهل خانه وى رد سلام كنند بر او پس اين سلام شماست بر نفسهاى خود و بر هر تقدير سلام كنيد تَحِيَّةً سلام كردنى مِنْ عِنْدِ اللَّهِ